به كوشش: نامة عرفاني آية الله بجهت

1

بسمه‌تعالي

الحمدلله وحده،‌ والصلاه علي سيد انبيائه و علي آله الطيبين و اللعن علي أعدائهم اجمعين.

جماعتي از مؤمنين و مؤمنات، طالب نصيحت هستند، بر اين مطالب، اشكالات وارد است، از آن جمله:

1. نصيحت در جزييات است، و موعظه اعم است از كليات و جزييات. ناشناس‌ها همديگر را نصيحت نمي‌كنند.

2. "من عمل بما علم، ورثه الله علم ما لم‌ يعلم"2

- "من عمل بما علم كفي ما لم يعلم"3

- "والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا"4

[به] آنچه مي‌دانيد عمل كنيد،‌ و آنچه نمي‌دانيد احتياط كنيد تا روشن شود و اگر روشن نشد بدانيد كه بعض معلومات را زير پا گذاشته‌ايد، طلب موعظه از غير عامل، محل اعتراض است، و قطعاً مواعظي را شنيده‌ايد و مي‌دانيد، عمل نكرديد وگرنه روشن بوديد.

3. همه مي‌دانند كه "رساله عمليه" را بايد بنگرند و بخوانند و بفهمند و تطبيق عمل بر آن نمايند و حلال و حرام را با آن تشخيص بدهند؛ پس نمي‌توانند بگويند: "ما نمي‌دانيم چه بكنيم و چه نكنيم."

4. كساني كه به آنها عقيده داريد نظر به اَعمال آنها نماييد، آنچه مي‌كنند از روي اختيار بكنيد، و آنچه نمي‌كنند از روي اختيار نكنيد؛ و اين از بهترين راه‌هاي وصول به مقاصد عاليه است "كونوا دعاه إلي الله بغير ألسنتكم"5 مواعظ عمليه بالاتر و مؤثرتر از مواعظ قوليه است.

5. از واضحات است كه خواندن قرآن در هر روز و ادعيه مناسبه اوقات و امكنه در تعقيبات و غير آنها و كثرت تردد در مساجد و مشاهد مشرفه و زيارت علما و صلحا و همنشيني با آنها، از مرضيات خدا و رسول(ص) است و بايد روز به روز مراقب زيادتي بصيرت و انس به عبادت و تلاوت و زيارت باشد. و برعكس، كثرت مجالست با اهل غفلت، مزيد قساوت و تاريكي قلب و استيحاش6 از عبادت و زيارات است؛ از اين جهت است كه احوال حسنه حاصله از عبادات و زيارات و تلاوت‌ها، به سبب مجالست با ضعفا در ايمان، به سوء حال و نقصان مبدل مي‌شوند؛ پس مجالست با ضعيف الايمان - در غير اضطرار و براي غير هدايت آنها - سبب مي‌شود كه ملكات حسنه خود را از دست بدهد، بلكه اخلاق فاسده آنها را ياد بگيرد:

"جالسوا من يذكركم الله رؤيته، و يزيد في عملكم منطقه و يرغبكم في الاخره عمله"7

6. از واضحات است كه ترك معصيت در اعتقاد و عمل بي‌نياز مي‌كند از غير آن؛ يعني غيرمحتاج است به آن و او محتاج غير نيست، بلكه مولد حسنات و دافع سيئات است: (و ما خلقت الجن و الانس إلا ليعبدون)8؛ [يعني] عبوديت ترك معصيت در عقيده و عمل.

بعضي گمان مي‌كنند كه ما از ترك معصيت عبور كرده‌ايم!! غافلند از اينكه معصيت،‌ اختصاص به كبائر معروفه ندارد، بلكه اصرار بر صغائر هم كبيره است؛ مثلاً نگاه تند به مطيع براي تخويف،9 إيذاء محرم است؛ [و] تبسم به عاصي براي تشويق، اعانت بر معصيت است.

محاسن اخلاق شرعيه و مفاسد اخلاق شرعيه در كتب و رسائل عمليه متبين شده‌اند.

دوري از علما و صلحا سبب مي‌شود كه سارقين دين، فرصت را غنيمت بشمارند و ايمان و اهلش را به ثمن‌هاي بَخس10 و غير مبارك بخرند، همه اينها مجرب و ديده شده است.

از خدا مي‌خواهيم كه عيدي ما را در اعياد شريفه اسلام و ايمان، موفقيت به "عزم راسخ ثابت دائم بر ترك معصيت" قرار بدهد كه مفتاح سعادت دنيويه و اخرويه است، ‌تا اينكه ترك معصيت ملكه بشود؛ و معصيت براي صاحب ملكه به منزله زهر خوردن براي تشنه يا ميته خوردن براي گرسنه است.

البته اگر اين راه تا آخر مشكل بود و به سهولت و رغبت منتهي نمي‌شد، از خالق قادر مهربان مورد تكليف و ترغيب و تشويق نمي‌شد.

"و ما توفيقي إلا بالله، عليه توكلت و إليه أنيب و الحمدلله أولاً و آخراً والصلاه علي محمد و آله الطاهرين و اللعن الدائم علي أعدائهم أجمعين"

آيت الله بهجت بيانات